Łysienie androgenowe

Łysienie androgenowe jest najczęstszym typem łysienia dotyczącym kobiet i mężczyzn polegającym na postępującej miniaturyzacji mieszków włosowych pod wpływem androgenów.

Jest to choroba uwarunkowana genetycznie o wielogenowym mechanizmie dziedziczenia. Jednym z genów warunkujących powstawanie łysienia androgenowego jest gen dla receptora androgenowego (AR) i gen dla receptora ectodysplasiny A2 (EDA2R) na chromosomie X oraz locus na chromosomie 20p11 bez zidentyfikowanego genu.

Łysienie o wzorcu kobiecym (female pattern hair loss- FPHL) jest terminem określającym wszystkie typy łysienia występujące u kobiet po okresie dojrzewania z charakterystycznym zmniejszeniem gęstości włosów w okolicy czołowo-ciemieniowej i zachowaniem czołowej linii włosów. Blume-Peytavi i wsp. w opracowanych w 2011r. zaleceniach dotyczących diagnostyki i rozpoznawania łysienia androgenowego u kobiet (FAGA) zdefiniowali tę jednostkę chorobową jako postępujący, niebliznowaciejący proces miniaturyzacji mieszka włosowego u kobiet predysponowanych genetycznie dotyczący okolicy czołowej i ciemieniowej, a w rzadkich przypadkach również skroniowej i potylicznej. Synonimami dla łysienia androgenowego u kobiet są określenia: łysienie androgenetyczne, rozlane łysienie kobiece. Przyczyną braku spójności w nazewnictwie jest różny w stosunku do łysienia w mężczyzn obraz kliniczny oraz potwierdzenie tylko w części przypadków FAGA zaburzeń hormonalnych. Dzięki trichoskopii nieinwazyjna diagnostyka łysienia androgenowego stała się dostępna i powszechnie stosowana. Umożliwia ona postawienie rozpoznania nawet w mało zaawansowanych przypadkach oraz wczesne wdrożenie leczenia, będące kluczem do sukcesu terapeutycznego.

Leczenie farmakologiczne łysienia androgenowego polega głównie na hamowaniu procesu miniaturyzacji mieszków włosowych i w mniejszym stopniu odroście włosów. Tylko w początkowych, niezaawansowanych stadiach choroby odpowiedź na leczenie jest satysfakcjonujące dla pacjenta. Opiera się na stosowaniu minoksidilu w postaci do stosowania zewnętrznego, leków o działaniu antyandrogenowym oraz inhibitorów 5 alfa reduktazy. Dodatkowo stosowanie technik opartych na transplantacji jednostek włosowych lub kamuflażu (szczególnie u kobiet w zaawansowanych postaciach choroby) daje zadowalający efekt estetyczny.

autor: Dr hab. n. med. Elżbieta Kowalska-Olędzka