Opieka okołoporodowa na nowo

Dzięki nowym standardom okołoporodowym kobieta będzie podmiotem w procesie rodzenia – będzie współdecydowała z kim i gdzie będzie rodzić, czy i jakie znieczulenie zostanie zastosowane podczas porodu, będzie wiedziała jakie prawa jej przysługują. Wiedza ta ma dać ciężarnym poczucie bezpieczeństwa, a tym samym m.in. zmniejszyć liczbę cesarskich cięć. Takie przynajmniej są założenia.

Nowe standardy okołoporodowe mają być kodeksem wiedzy dla pacjentek oraz wyznacznikiem działań dla personelu medycznego. Jak podkreślał na dzisiejszej (4.04) konferencji minister zdrowia Łukasz Szumowski są to wytyczne organizacyjne, a nie medyczne – dzięki nim ciężarne mają czuć się bezpiecznie i mają współdecydować o miejscu i sposobie rodzenia, a w przypadku problemów wiedziały na jaką pomoc mogą liczyć.

Projekt przygotował zespół powołany przez ministra zdrowia z udziałem konsultantów krajowych w dziedzinie perinatologii, położnictwa i ginekologii, neonatologii, anestezjologii i intensywnej terapii, pielęgniarstwa położniczego i ginekologicznego, dyrektorów podmiotów leczniczych, przedstawicieli stowarzyszeń oraz fundacji działających w opiece okołoporodowej.

Nowe standardy mają dotyczyć wyłącznie kwestii organizacji opieki okołoporodowej. „Kwestie medyczne to domena specjalistów, my skupiliśmy się nad sposobem organizacji opieki nad kobietą ciężarną i tuż po porodzie oraz wymianą danych dotyczących ciąży i porodu. Ponieważ mieliśmy sygnały, że dotychczas nie dookreślone były działania w przypadku ciąży z problemami, w obecnych standardach uwzględniliśmy zasady organizacji pracy personelu w przypadkach szczególnie trudnych takich jak poronienie, urodzenie martwego czy ciężko chorego dziecka” – mówiła wiceminister Józefa Szczurek-Żelazko.

Nacisk położono też na edukację, bo jak podkreślał minister Szumowski, „kobiety, które wiedzą czego się spodziewać, gdzie szukać pomocy, mniej będą się bały porodu”. Ale edukacja ma dotyczyć także personelu medycznego, bo z tym bywa różnie. „Kierownicy klinik będą musieli zadbać o to, by personel zapoznał się z nowymi standardami i jeśli to konieczne do niego będzie należało zorganizowanie odpowiedniego szkolenia” – zapowiada wiceminister Szczurek-Żelazko. A przestrzeganie nowych zasad będzie kontrolowane przez Agencję Kontroli Jakości, oraz konsultantów wojewódzkich.

Duży nacisk położono na zapewnienie kobietom leczenia przeciwbólowego w trakcie porodu oraz wprowadzenie rozwiązań zmniejszających nadmierną medykalizację porodu. Ma to spowodować obniżenie odsetka wykonywanych w Polsce cięć cesarskich.

„Łagodzenie bólu nie będzie traktowane jako dodatkowa interwencja medyczna. Pacjentka będzie wiedziała jakie metody uśmierzania bólu są dostępne na oddziale i będzie mogła wybrać jedną z nich. Liczymy na to, że mając tę pewność wiele z nich zrezygnuje z planowego rozwiązania ciąży za pomocą cesarskiego cięcia” – mówił minister.

W nowych przepisach dużo miejsca poświęcono też zapewnieniu intymności przy porodzie – w tym także prawa do obecności przy porodzie partnerów rodzących oraz wcześniejszego zapoznania się z miejscem porodu,

W zapisach znajduje się też obowiązkowa, trzykrotna ocena ryzyka nasilenia objawów depresji : w 11-14 tyg. ciąży, w 33-37 tygodniu oraz po porodzie w czasie wizyty położnej w miejscu zamieszkania lub pobytu matki i dziecka. Kobiety w szczególnie trudnej sytuacji – z powodu np. śmierci dziecka lub urodzenia dziecka z ciężka wadą – będą miały zapewnioną szczególną opiekę.

Do nowych standardów wprowadzono zapisy promujące naturalne karmienie. „W związku z tym, że wiele kobiet ma z tym problem, niezbędne jest podjęcie działań promocyjnych w tym kierunku” – mówiła wiceminister Szczurek-Żelazko. Szpitale będą zachęcane do podawania mleka z banków mleka kobiecego noworodkom przedwcześnie urodzonym, w tym o znacznej niedojrzałości, które nie mogą być karmione mlekiem swojej mamy.

Najważniejsze zmiany:

– likwidacja obowiązkowej hospitalizacji po 41 tygodniu ciąży – teraz decyzja będzie należała do lekarza

– możliwość wyboru przez pacjentkę położnej już 21-26 tygodniu ciąży

– wyboru miejsca porodu i możliwość odwiedzenia go jeszcze w trakcie ciąży

– jednolita edukacja personelu medycznego, w tym ramy programowe dla położnej

– możliwość porównania czy zastosowane wobec kobiety działania były właściwe

Jak podkreślił minister Polska jest jednym trzech krajów Unii Europejskiej, w którym obowiązywać będą tego typu standardy.

Dotychczasowe standardy będą obowiązywały do końca 2018 r.