Mleko mamy najważniejsze w żywieniu wcześniaków

17 listopada już po raz siódmy obchodzony jest Światowy Dzień Wcześniaka. Każdego roku około 15 milionów dzieci na świecie rodzi się przedwcześnie.

iStock

Wcześniaki to dzieci urodzone pomiędzy 22. a 37. tygodniem ciąży. Z danych publikowanych corocznie przez Instytut Matki i Dziecka, oraz GUS wynika, iż odsetek przedwczesnych urodzeń wynosi w Polsce ok. 6,5%. Ponadto w 2010 roku w Polsce spośród 413 tysięcy wszystkich żywych urodzeń, ponad 27 tysięcy stanowiły noworodki urodzone przed  37 tygodniem. Dane te potwierdzają, jak duża jest skala przedwczesnych urodzeń w Polsce.

Mleko kobiece lekarstwem dla wcześniaków

Obchody Światowego Dnia Wcześniaka to znakomita okazja, by zwrócić większą uwagę na niezbędne wsparcie dla matek oraz znaczenie mleka kobiecego dla rozwoju dzieci przedwcześnie urodzonych. Mleko kobiece zawiera bowiem ponad 200 unikalnych składników, w tym enzymy, komórki macierzyste i przeciwciała. Podane dziecku tuż po porodzie wspiera rozwój niedojrzałego organizmu.

Pierwsza metaanaliza badań przeprowadzona na 100 000 wcześniaków w Wielkiej Brytanii i Niemczech stanowi niezbity dowód na to, że mleko matki ratuje życie oraz wspomaga rozwój mózgu i układu immunologicznego. Pozwala też obniżyć wydatki na opiekę zdrowotną i edukację o dziesiątki, a nawet setki milionów rocznie. – W porównaniu
z mlekiem mam rodzących w terminie, mleko matek wcześniaków posiada wyższą wartość energetyczną oraz większą zawartość białek immunologicznie aktywnych, wolnych aminokwasów, długołańcuchowych kwasów tłuszczowych oraz niektórych witamin
i minerałów –
mówi dr n. biol. Aleksandra Wesołowska, Prezes Fundacji Bank Mleka Kobiecego. Posiada również większe stężenie przeciwciał i czynników przeciwbakteryjnych.
To właśnie mleko kobiece powinno być pierwszym pokarmem jaki otrzyma dziecko doustnie.

Oszczędności dla systemów opieki zdrowotnej

W Wielkiej Brytanii dzięki karmieniu ponad 51 000 wcześniaków mlekiem matki można oszczędzić 62 miliony euro rocznie, natomiast w Niemczech wprowadzenie takiego rozwiązania dla ponad 58 000 wcześniaków przyniosłoby roczne oszczędności rzędu 89 milionów euro. To dopiero początek. Nowe badanie przeprowadzone przez ekonomistów z York Health Economics Consortium wykazało, że decyzja dotycząca karmienia wcześniaków w szpitalach mlekiem matki przyniesie długofalowe korzyści zarówno tym dzieciom,
jak i społeczeństwu.

Mleko matki zapobiega komplikacjom w pierwszym roku życia. Często są to komplikacje
ze skutkiem śmiertelnym – nagła śmierć łóżeczkowa (SIDS), martwicze zapalenie jelit
(NEC) i sepsa. Szacuje się, że tylko w Wielkiej Brytanii i Niemczech mleko matki może zapobiec 475 przypadkom śmiertelnym rocznie.

Sytuacja w Polsce

W naszym kraju funkcjonują już placówki, które mogą stać się ośrodkami referencyjnymi dla pozostałych ośrodków. Wśród nich są m.in. Wojewódzki Szpital Zespolony w Toruniu, Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny im. W. Orłowskiego w Warszawie oraz Szpital Specjalistyczny im. Świętej Rodziny w Warszawie, w których oprócz bardzo dobrze działających oddziałów neonatologicznych, funkcjonują banki mleka kobiecego.

Na uwagę zasługuje również Szpital kliniczny im. Ks. Anny Mazowieckiej, gdzie po szkoleniu personelu w 2016 roku siarę otrzymały aż 73 noworodki z czego 36 noworodków
w pierwszych 2 godzinach życia.

Organizacja nowych oddziałów intensywnej terapii noworodka w Polsce takich jak Klinika Neonatologii w Samodzielnym Publicznym Dziecięcym Szpitalu Pediatrycznym w Warszawie uwzględnia całodobową obecność matek przy ciężko chorych dzieciach aby karmienie naturalne było możliwie jak najmniej zaburzone.

Należy podkreślić, że jest to zasługa coraz lepszej edukacji szpitalnego personelu w zakresie fizjologii laktacji ale także znajomości zaburzeń tego procesu po porodzie przedwczesnym . Najbardziej satysfakcjonujące będzie jednak osiągnięcie standardu, kiedy wszystkie noworodki oddzielone od matki otrzymają mleko kobiece w pierwszych dwóch godzinach życia.

1 http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs363/en/ [dostęp: 16.11.2017]

2 Raju T.N., Higgins R.D., Stark A.R. et al. (2006) Optimizing care and outcome for late preterm (nearterm) gestations and for late-preterm infants. A summary of the workshop sponsored by the National Institutes
of Health and Human Development. Pediatrics 118: 1207-1214.